Dla każdego z nas dotyk jest ważnym, często intymnym doznaniem. Sami dotykamy innych w ściśle określonych sytuacjach. Często dotyk również pełni funkcję komunikacyjną, np. jako powitanie, dotykamy również osób do których czujemy sympatię, miłość.

A czym jest dla dziecka?

Dotyk w opiece nad dzieckiem towarzyszy nam nieustannie. Dotykamy dzieci podczas codziennych czynności pielęgnujących, jednak dotyk ma także inne znaczenie, nad którym nie zawsze się zastanawiamy. Dotyk jest to:

  • baza do kształtowania się wielu czynników rozwojowych w organizmie człowieka,
  • forma komunikacji, przez którą wyrażamy uczucia,
  • zmysł, który dojrzewa jako pierwszy, aktywny już od 7 tygodnia życia płodowego,
  • narządem zmysłu dotyku jest cała powierzchnia ludzkiego ciała.

Dotyk ma ważny wpływ na rozwój fizyczny, neurofizjologiczny oraz psychologiczny. Pamiętajmy, że dzieci odczuwają wrażenia dotykowe, takie jak ciepło i zimno, ciężar przedmiotów, miękkość i twardość, ucisk, ból. W rozwoju emocjonalnym i społecznym dotyk jest podstawą w tworzeniu silnych więzi emocjonalnych, w budowaniu poczucia bezpieczeństwa oraz kształtowaniu obrazu własnej osoby.

Dotyk najważniejszy jest w okresie niemowlęctwa i wczesnym dzieciństwie.
Ważny jest sposób w jaki dziecko jest dotykane, siła ucisku oraz ciepło głosu. Tulenie, głaskanie, masaże, a także czynności pielęgnacyjne powodują u dziecka poczucie akceptacji, wzmocnienie poczucia pewności siebie, rozwój wiary w samego siebie, ufność do innych.

Korzyści płynące z masowania:

  • obniżenie poziomu stresu,
  • regulacja trawienia,
  • regulacja metabolizmu,
  • poprawa krążenia w organach wewnętrznych, mięśniach i skórze,
  • przekaz pozytywnych uczuć,
  • stymulacja wyzwalania endorfin.

Masaż należy wykonywać w sposób płynny, delikatny i spokojny. Można je wykonywać przy  relaksacyjnej muzyce, można śpiewać lub mówić wierszyki. Wierszyki ze specjalnymi instrukcjami masażu można znaleźć w książce profesor Marty Bogdanowicz „Przytulanki. Czyli wierszyki na dziecięce masażyki. Zabawy relacyjno-relaksujące”.

Ważne jest by wspomagać rozwój dziecka dotykiem poprzez zabawę.


Polecane opracowania:

  1. Beata Zagórska „Znaczenie dotyku we wspomaganiu rozwoju dziecka oraz jego zastosowanie w wybranych rodzajach terapii.”
  2. Agnieszka Paczkowska, Jacek Szmalec „Rola dotyku”

Propozycje zabaw dla tatusiów:

  • Ponadroczne dzieci uwielbiają być zawijane w koc i rozwijane, turlane po miękkim podłożu (pamiętaj, żeby trzymały rączki blisko ciała), lubią, kiedy unosi się im nogi, ręce i podnosi je do góry.
  • W wodzie i na piasku można dziecko delikatnie przewracać (upadania też trzeba się nauczyć), co zazwyczaj wywołuje salwy śmiechu naszych pociech. Szczęśliwe maluchy się śmieją, ale co bardziej ostrożne mamy, obserwując takie zabawy, są często mocno przerażone.

Pamiętajmy, tylko o bezpieczeństwie, żeby nie zmuszać swoich dzieci do wykonywania pewnych ćwiczeń, bo inne maluchy w tym wieku „już to potrafią”. Nie ma sensu zmuszać maluszka, narażając go na urazy.